Türkistan’da heyet, Hoca Ahmet Yesevi ve hocası Arslan Baba’nın türbelerini ziyaret etti. Timur Han tarafından yaptırılan Hoca Ahmet Yesevi Türbesi hakkında bilgilendirilen heyet, Hoca Ahmet Yesevi’nin yaşadığı evi ve tarihi hamamı da gezdi. Bununla birlikte İpek Yolu üzerinde önemli bir merkez olan, Türk tıp bilgini Farabi’nin doğum yeri ve Çin seferine çıkan Timur Han’ın 1405 yılında vefat ettiği yer olarak bilinen eski antik şehir Otrar (Farap) kentinin kalıntıları da ziyaret edildi.

ÇİMKENT VE SAYRAM’DA DUYGU DOLU ANLAR

Modern İpek Yolu Ortak Tur Paketi Projesi çerçevesinde gerçekleştirilen birinci tanıtım gezisi, Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te Kırgızistan Kültür, Turizm ve Enformasyon Bakanlığı yetkililerinin Kırgızistan tanıtımı ile başlamıştır.

Bişkek’te ilk gece konaklamanın ardından İpek Yolu yolcuları, ilk ziyaretlerini Karahanlılara başkentlik yapan ve ünlü bilgin Yusuf Has Hacib’in yaşadığı Balasagun antik kentindeki Burana Kulesi’ne yapmıştır. Tarihi Burana Minaresi’ne çıkan ekip, Tanrı Dağları’nı seyrederek müze ve ören yerini gezmiştir.

Modern İpek Yolu tur heyeti, ayrıca ulusal Kırgız Kök-Börü at oyunlarını izleyerek at yarışları hakkında önemli bilgiler almıştır. Geleneksel bir köy evinde Kırgız mutfağına özgü öğle yemeği yendikten sonra, konaklayacakları Narin’e gitmek üzere yola çıkılmıştır. Tanrı Dağları’nın 3 bin metrelik zirvesinde durarak hatıra fotoğrafı çeken heyet üyeleri, muhteşem dağ manzaraları eşliğinde Tanrı Dağları arasında kartal yuvasını andıran Narin şehrine ulaşmıştır.

Narin’de akşam yemeği sırasında belediye başkan yardımcısı geziye katılan heyet üyelerine bilgi vermiş; bu vesileyle Manas Destanı başta olmak üzere halk türkülerinden oluşan mini bir konser ziyafeti sunulmuştur.

İPEK YOLU YOLCULARI TAŞ RABAT’TA

Modern İpek Yolu Tur Heyeti, Tanrı Dağları’nın zirvesindeki yaylalardan geçen kadim İpek Yolu’nu takip ederek, muhteşem ve etkileyici manzaralar eşliğinde İpek Yolu üzerinde bulunan Taş Rabat Kervansarayı’na gitmek üzere yola çıkmıştır. Modern İpek Yolu güzergâhındaki dağlar, yaylalar ve obalar adeta bir tabloyu andırmaktadır. Tanrı Dağları’ndan doğan Çu Irmağı ve Narin Nehri, kadim Türk tarihini adeta yeniden canlandırmaktadır. At, deve ve büyükbaş ile küçükbaş hayvan sürüleri ise kadim İpek Yolu’nun canlı şahitleri gibi yol boyunca görülmektedir.

Karahanlılar dönemine ait olduğu bilinen ve 3 bin metrelik Tanrı Dağları’nın zirvesinde yer alan, ne zaman yapıldığı kesin olarak bilinmeyen Taş Rabat Kervansarayı, kadim zamanlara tanıklık edercesine Modern İpek Yolu yolcularını karşılamıştır. Sırtını karlı Tanrı Dağları’na yaslayan Taş Rabat Kervansarayı, Doğu Türkistan’ın Kaşgar şehrine oldukça yakın bir mesafede bulunmaktadır. Nitekim 4 bin metrelik Dorukort sınır kapısının hemen yanı başında Kaşgar kenti yer almaktadır.

KOÇKOR’DA NİNELER KONSERİ



Taş Rabat Kervansarayı’nı ziyaret eden Modern İpek Yolu yolcuları, yol üzerinde bulunan ve adını Koçkor adlı bir Alperen’den alan Koçkor köyünde, 70 yaşlarındaki ninelerden oluşan halk oyunları ekibinin sunduğu gösteriyle karşılanmıştır. Köyün kadınları tarafından şarkılar eşliğinde folklor gösterisi düzenlenmiştir.

Tur heyeti, yerel mutfaktan oluşan öğle yemeğini yedikten sonra eşyaların sergilendiği müzeyi gezmiş ve el işi ürünlerden satın almıştır. Bölgenin el sanatları örneklerinden olan keçe işleme gösterisini izleyen yolcular, ardından kadim İpek Yolu güzergâhını takip ederek Issık Göl bölgesine gitmek üzere yola çıkmıştır.

ÇOLPAN ATA VE CENGİZ AYTMATOV

Modern İpek Yolu Ortak Tur Paketi birinci tanıtım gezisinin son gününde İpek Yolu yolcuları, Issık Göl sahilindeki modern bir turistik tesiste konaklamıştır. Adını Çolpan Ata adlı bir Alperen Türk dervişinden alan Çolpan Ata’daki Ruh Ordo Açık Hava Müzesi ziyaret edilmiş ve Issık Göl bölgesi gezilmiştir.

Çolpan Ata Belediye Başkanı, heyet üyelerini belediye binasına davet ederek bölgenin turizm potansiyeli hakkında bilgi vermiştir. Çolpan Ata şehrinde bulunan ve Kırgız ile Türk dünyasının büyük yazarlarından Cengiz Aytmatov’un adını taşıyan Ruh Ordo Açık Hava Müzesi ve Kültür Merkezi, ünlü yazar Aytmatov’un düşünce ve fikirlerine uygun olarak inşa edilmiştir. Müzede önemli eserler sergilenmekte olup, farklı inançlara yönelik ibadethaneler, konferans salonu ve kültür merkezi de bulunmaktadır.

Tanrı Dağları’nın eteğinde yer alan ve dünyanın ikinci büyük krater gölü olarak bilinen Issık Göl’de tekne turu yapan Modern İpek Yolu yolcuları, birçok kaya yazısı ve resmin bulunduğu Saymalı Taş (Petroglif) Açık Hava Müzesi’ni gezdikten sonra Bişkek’e gitmek üzere yola çıkmıştır.

İLK TUR BİŞKEK’TE DEĞERLENDİRİLDİ

Türk Keneşi Modern İpek Yolu Ortak Tur Paketi projesinin ilk tanıtım turunun sonuna yaklaşırken, Kırgızistan bölümünün değerlendirildiği bir basın toplantısı Bişkek’te düzenlendi. Türk Keneşi Proje Direktörleri Yıldız Uzakova ve Yedil Mirzakhanov ile tura Azerbaycan, Türkiye ve Kazakistan’dan katılan tur operatörleri, akademisyenler ile yerli ve yabancı medya mensupları turla ilgili değerlendirmelerde bulundu.

Bişkek’teki son akşam yemeğinin ardından tura katılan heyet üyeleri ülkelerine döndüler.

TÜRK KONSEYİ NE ZAMAN VE NEDEN KURULDU?

Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (Türk Konseyi / Türk Keneşi), Türk dili konuşan ülkeler arasında ve bölgede kapsamlı işbirliğini teşvik etmek amacıyla uluslararası bir örgüt olarak 2009 yılında kurulmuştur. Türk Konseyi’nin kurucu üyeleri Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye’dir.

Türk Konseyi’nin temel belgeleri olan 3 Ekim 2009 tarihli Nahçıvan Anlaşması ve 16 Eylül 2010 tarihli İstanbul Bildirisi’ne göre, Türk Keneşi üye ülkeleri Birleşmiş Milletler Anlaşması’nın amaçları ve ilkelerinin yanı sıra uluslararası hukukun evrensel olarak tanınan diğer ilkelerini de benimsemiştir. Barış ve güvenliğin korunması ile iyi komşuluk ilişkilerinin geliştirilmesine ilişkin uluslararası normlar, Türk Konseyi çatısı altında yürütülecek işbirliğinin temel zeminini oluşturmaktadır.

Türk Konseyi, 1992 yılından beri toplanan “Türkçe Konuşan Devletler Devlet Başkanları Zirveleri” sonucunda ortaya çıkan ortak siyasi irade üzerine kurulmuştur. Bu zamana kadar 10 zirve gerçekleştirilmiş, bunlardan İstanbul’da düzenlenen 16 Eylül 2010 tarihli son zirvede Türk Keneşi’nin kuruluşu resmen ilan edilmiş, öncelikleri ve yol haritası ortaya konulmuştur. Türk Konseyi’nin daimi bir yapı olarak kurulmasıyla birlikte yapılan zirveler, Türk Konseyi Zirveleri olarak yeniden adlandırılmıştır.

TÜRK KONSEYİ’NİN AMACI

Nahçıvan Anlaşması’nın önsözünde Türk Konseyi’nin temel amacı, Türk dili konuşan devletler arasında kapsamlı işbirliğini derinleştirmek, bölgesel ve küresel barış ile istikrara katkıda bulunmak olarak tanımlanmıştır. Üye ülkeler ayrıca demokrasi, insan haklarına saygı, hukukun üstünlüğü ve iyi yönetişim gibi temel ilkelere bağlılıklarını ifade etmişlerdir. Türk Konseyi kapsamındaki işbirliği, üye ülkeler arasındaki ortak tarih, kültür, kimlik ve Türk dili konuşan halkların dil birliğinden kaynaklanan özel dayanışma temelinde inşa edilmektedir.

Örgütün Nahçıvan Anlaşması’nın 2. maddesinde yer alan temel amaç ve görevleri şunlardır:

– Taraflar arasında karşılıklı güvenin güçlendirilmesi
– Bölge ve bölge dışında barışın korunması
– Dış politika konularında ortak tutumlar benimsenmesi
– Uluslararası terörizm, ayrılıkçılık, aşırılık ve sınır ötesi suçlarla mücadele için eylemlerin koordine edilmesi
– Ortak amaçlarla ilgili her alanda etkili bölgesel ve ikili işbirliğinin geliştirilmesi
– Ticaret ve yatırım için uygun koşulların yaratılması
– Kapsamlı ve dengeli ekonomik büyüme ile sosyal ve kültürel gelişimin hedeflenmesi
– Hukukun üstünlüğü, iyi yönetim ve insan haklarının korunması konularının geliştirilmesi
– Bilim, teknoloji, eğitim ve kültür alanlarında etkileşimin genişletilmesi
– Kitle iletişim araçları aracılığıyla iletişimin ve etkileşimin artırılması
– Hukuki konularda bilgi değişimi ve adli işbirliğinin teşvik edilmesi.

İPEK YOLU’NUN TARİHSEL SÜRECİ

İpek Yolu, Çin’den başlayarak Anadolu ve Akdeniz aracılığıyla Avrupa’ya kadar uzanan dünyaca ünlü bir ticaret yoludur. İpek Yolu yalnızca tüccarların değil, aynı zamanda doğudan batıya ve batıdan doğuya bilgelerin, orduların, fikirlerin, dinlerin ve kültürlerin de yolu olmuştur.

Milattan yüzyıllar önce Mısırlılar, daha sonra Romalılar, Çinlilerden ipek satın alırlardı. Ulaşım ise daha sonra İpek Yolu adı verilen güzergâhı izleyen kervanlarla sağlanırdı. İpek endüstrisi, eski çağlardan beri birçok milletin hayatında çok önemli bir yer tutmuştur. Uzak Doğu’dan gelen ipek ve baharat, Batı dünyası için uluslararası ilişkilerde önemli bir rol oynamıştır. İpek, ayrıca Doğu kültürünün Batı tarafından tanınmasını da sağlamıştır.

Doğu’nun ipeği ve baharatının kervanlarla Batı’ya taşınması, Çin’den Avrupa’ya uzanan ticaret yollarını oluşturmuştur. Orta Çağ’da ticaret kervanları, günümüzdeki Çin’in Şian kentinden hareket ederek Kaşgar kentine gelir, burada ikiye ayrılan yollardan birini izleyerek Afganistan ovalarından Hazar Denizi’ne, diğerini ise Karakurum Dağları’nı aşarak İran üzerinden Anadolu’ya ulaşırdı. Anadolu’dan ise deniz yolu ile Akdeniz ve Karadeniz (Giresun–Tirebolu) limanlarından veya Trakya üzerinden kara yolu ile Avrupa’ya giderlerdi.

Doğudan batıya doğru gelişen bu ticari harekette, daha önceki çağlardan beri kullanılmakta olan bir yol şebekesinden yararlanılmıştır. Yoğun bir şekilde ipek, porselen, kâğıt, baharat ve değerli taşların taşınmasının yanında kıtalar arası kültür alışverişine de imkân sağlayan bu binlerce kilometre uzunluğundaki kervan yolları zaman içinde “İpek Yolu” olarak adlandırılmıştır.

İpek Yolu, Asya’yı Avrupa’ya bağlayan bir ticaret yolu olmasının ötesinde, 2000 yıldan beri bölgede yaşayan kültürlerin, dinlerin ve ırkların izlerini taşımakta; olağanüstü bir tarihsel ve kültürel zenginlik sunmaktadır.

Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinin bağımsızlıklarını kazanmalarından sonra, İpek Yolu’nun hem bir ticaret yolu hem de tarihsel ve kültürel bir değer olarak yeniden canlandırılması gündeme gelmiş; bu güzergâh boyunca inşa edilmiş ve artık kullanılmayan yapıların yeni işlevler kazandırılarak korunması ve yaşatılması için çalışmalar başlamıştır.

İpek Yolu, çeşitli Türk uygarlıklarının ekonomik kaynağı olmuştur.

https://www.gebzegazete.com/blog/2023/10/25/can-azerbaycanin-ipekyolu-tarihindeki-yeri-ve-onemi/